E-Öğrenme


e-learningE-Öğrenme'yi kısaca tanımlayacak olursak elektronik ortam aracılığı ile yapılan öğretim denilebilir. Dikkat edilmesi gereken önemli bir husus e-eğitim değil e-öğrenme olmasıdır. Bundan önceki öğretim sistemlerinde bilgisayarlar, öğretmenlere eğitimin daha iyi, verimli olması için yarar sağlayan yardımcı eğitim aracı olarak kullanılıyordu. Internet teknolojisinin kullanımı ile destek/yardımcı olmanın yanı sıra öğrenen açısından daha da bireysel çalışmaya yönlendirmekteydi. Ama bilgisayarlar arasındaki kurulan müthiş ağda, veri iletiminin çok hızlı hale gelmesi ile kendi kendine öğrenme kavramı ve yaşam boyu öğrenme kavramları ortaya çıktı. E-Öğrenme; Internet/Intranet (yerel ağ) ya da bir bilgisayar ağı üzerinden, bireyin kendi kendine öğrenmesi ile gerçekleşen, bilgiye ulaşmada zaman, mekan sınırı tanımayan, eş-zamanlı ya da eş-zamansız olarak diğer öğrenenler ve öğretenler ile iletişim kurulan, bilgisayar teknolojisinin sağladığı görsel ve işitsel tepkiler ile etkileşim kurulabilinen, sosyo-ekonomik statü engellerini ortadan kaldıran, bireylere yaşam boyu eğitimin üstünlüğünden yararlanma imkanı sağlayan bir öğrenmedir.


Online Kurslarda İnsanlar Nasıl Etkileşim Sağlar?

Senkronize Olmayan Kurslar

  • Birbirine bağlı Forumlar
  • Zaman bağımsızdır.
  • Eleştiri yazılır.
  • Herkes katılım sağlar.
  • Eğitmen ağırlıklıdır.  

Senkronize Olan Kurslar

  • Zaman belirlidir.
  • Teknolojiye bağlıdır.
  • Daha çok geleneksel sınıfları andırır.
  • Senkronize olmayan metotlarla bir kombinasyon içinde kullanılabilir.

E-öğrenmenin olumlu yönleri

Günümüzde gittikçe yaygınlaşan ve çoğu üniversitenin de hızla alt yapı hazırlıklarını tamamladığı e-öğrenmenin bir çok olumlu yönü vardır. Bunlardan bazıları:

  • Öğrenci merkezlidir.
  • Öğrenci konuyu öğrenene kadar, konu üzerinde çalışabilir.
  • Zaman sınırsızdır.
  • Herkes kendi hızında öğrenebilir.
  • Öğrenci, konuyu anlamadığı zaman, iletişim araçları ile öğretmen ve diğer öğrenciler ile bağlantı kurabilir.
  • Dünyanın diğer ucundaki bir kişinin tecrübelerinden faydalanır.
  • Bağlantılar aracılığıyla, doğru ve istenilen kaynağa kısa sürede erişilir.
  • Eğitim maliyetlerini dikkate değer anlamda düşürmektedir.
  • Zaman ve mekandan bağımsızdır.
  • Kişi kendini en rahat hissettiği zaman ve mekanda konuyu öğrenebilir.
  • Öğrenim faaliyeti daha zevkli olabilir.
  • Öğrenim materyalleri, hızlı değişen koşullara göre, kısa sürede güncellenebilir.
  • Kişisel testler ile öğrenci kendi kendini sınayabilir.
  • Konunun anlaşılıp anlaşılmadığına dair geribildirimin hızlı bir şekilde yapılması motivasyonu arttırır.
  • Kişinin tüm öğrenim faaliyetleri raporlanabilir.

E-öğrenmenin olumsuz yönleri

Olumlu yönleri olduğu gibi e-öğrenme bazı olumsuz özelliklere de sahiptir. Bunlar:

  • Eğitmenler, etkili birer e-öğrenme nasıl olur bilmeleri gerekiyor.
  • Eğitmenler için geleneksel olan ders içeriğini online ortama aktarmak zordur.
  • Bireysel geribildirim sağlama konusunda eğitmenler açısından, çok fazla zaman alır (çünkü aktif bir katılım için daha çok öğrenci gereklidir).
  • Öğrencilerin ve eğitim sağlayanların araç-gereç ihtiyaçları,
  • Öğrenciler ve eğitmenler için teknik eğitim ve destek,
  • Akademik anlamdaki dürüstlük,

Online eğitim alan öğrenciler için;

  • Ölçme ve değerlendirmelerin türleri ve etkililiği,
  • Etkileşim eksikliği,
  • Her tür altyapıdan ve toplumun farklı kesimlerinden gelen öğrencilere fırsat eşitliği.

E-öğrenme araçları

E-öğrenmenin dizaynı, geliştirilmesi ve gerçekleştirilmesi, insan kaynaklarının dışında donanım ve yazılım araçları gerektirmektedir. Donanım araçları genelde multimedia uygulamalarını kullanabilen ve internet tarayıcısı olan bir kişisel bilgisayarı gerektirir. Tabi bunların kullanılabilmesi için ağ sağlayıcılar ve kullanıcıların sürekli ulaşabileceği internet sunucular da gerekmektedir. Yazılım araçları ise genellikle çeşitli web düzenleme ve grafik araçlarını içerir. Bunlar basit yapılı ya da karmaşık olabilirler. Brandon Hall'un yaptığı son çalışma yaygın olarak kullanılan bazı araçları aşağıdaki gibi göstermektedir.

Macromedia Flash™
Macromedia Dreamweaver™
Macromedia Authorware™
TrainerSoft from Outstart™
Lectora Publisher™
Macromedia Captivate™
En çok tanınan yazılım simülasyon araçları ise aşağıdaki gibidir.
Macromedia Captivate™
OnDemand™ (Global Knowledge)
FireFly™ (KnowledgePlant)
Assima™
STT Trainer™ (STT: A Division of Kaplan)
InfoPak Simulator™ (RWD Technologies)
[1]

E-Öğrenmenin Tarihi ve E-Öğrenmedeki gelişmeler

10–15 yıldır daha iyi bilinmekte olan e-öğrenme, 10–15 yıldan fazla bir geçmişe sahiptir.

1960'larda E-öğrenme

Bilgisayarlar için önemli görülen rollerden çoğunun 1960lı yıllarda açıkça söylenmiş olduğu iddia edilebilir. Bilgisayarlar icat edildikten biraz sonra, ruh bilimciler ve eğitimciler, bilgisayarların eğitimsel güçlerine dikkat çekmişlerdir. Bilgisayar tabanlı öğretim gelişimleri, sırasıyla, öğrenmenin ve öğretmenin temel kanılarının otomatikleşmesine odaklanmıştır. Ne var ki, bilgisayar tabanlı eğitimin ilk grubunun teknik bilim adamları iki gruba ayrılmıştır: sözde uygulamalı bilim adamları (mühendisler), sözde ileri düzey araştırmacılar.[2][3]

Bilgisayar tabanlı öğretim

1960’lar, daha sonra eğitim alanında geliştirilecek politikaları (kilometre taşı sayılan olayları) doğurdu. Her başarılı teknolojik yenilikle birlikte, yeni yetenekler ve şekiller teknolojinin desteklediği öğrenme işlemini artırmayı ulaşılır hâle getirdi. Aşağıdaki zaman çizelgesi İngiltere’deki bazı önemli olayları listelemektedir:

  • 1963: The British Computer Society(İngiltere Bilgisayar Derneği), Schools’ Committee adındaki okul birliğini, bilgisayar eğitimini okullarda ilerletmek için kurdu.
  • 1965: İlk bilgisayar, bir İngiliz okuluna kuruldu.
  • 1967: The National Council for Educational Technology(NCET) kuruldu.
  • 1969: NCET eğitimde bilgisayar kullanımı ile ilgili üç adet rapor yayınladı.
  • 1969: The Scottish Office, “Okulda Bilgisayar” adında geçici bir rapor yayınladı.

10 yıl süre zarfında, bu konuda çalışan bilim adamları grubu, araçlarını geliştirip düzenlediler. NCET, yaptığı çalışmaların birinde bilgisayar tabanlı öğrenme sistemlerini konu almıştır. Buna yönelik hazırladığı raporda geçen bazı ifadeler aşağıdaki gibidir:

  • Öğrencilerin kullanımı için bilgi depolama,
  • Öğrencileri bilgisayar konusunda eğitme,
  • Karışık durumları (zaman alacak, pahalı olacak, imkânsız) örneklendirme.[4]

Akıllı yardım sistemi

İkinci grup araştırmacılar, insan biliş ve öğrenmesini göstermek için, bilgi-yapısal- yönelimli yaklaşıma odaklandılar. Becerileri nasıl öğrenip, onlarda ne şekilde uzmanlaştığımıza dair yapay zeka çalışmalarına dayanan bu yaklaşım, Akıllı yardım sisteminin (ITS) gelişmesine öncü oldu. Akıllı yardım sisteminin işlevleri geleneksel yaklaşımlardan farklıdır. Bu işlevler, öğrencinin gereksinimi doğrultusundagerçek zamanda öğrenim oluşturmak için Akıllı yardım sistemine ihtiyaç duyarlar. Ayrıca, Akıllı yardım sistemi teknoloji ve kullanıcı arasında tartışmayı veya diyalogu sağlamalıdır. Ancak, bazı faktörler Akıllı yardım sistemi teknolojisinin gelişimini engellemiştir. İnsan bilişinin bilimi nispeten olgunlaşmamıştı ve karmaşık modelleme ve kural tabanlı sistemlerin önemli hesaplama güçleri gerektirmesi bu faktörler arasındadır.Akıllı yardım sistemleri kontrol mantığını öğretimsel içerikten ayırma eğilimiyle nitelendirilmiştir. [5]

World Wide Web'in doğuşu

Internet ve WWW gelişmekte olan her iki grup için gündemi baştan tanımlamıştır. Internet geliştikçe , bilgiye ve veriye kolay erişim sağlayan ortak standartlar üzerine kurulmuş , geniş erişilebilir iletişim yapısı sağladı. Bilgisayar tabanlı öğretim sistemleri ,sunucu tabanlı öğrenme yönetim sistemleri ortaya çıktıkça, içerik ve kontrolü ayırarak, CD-Romdan internete doğrudan adaptasyondan web tabanlı yazılım diline ilerlemiştir. [6]

21. yüzyılda E-öğrenme

Hızla gelişen bilim ve teknoloji etkisini eğitim alanında da göstermiştir. 20. yüzyılın sonlarında başlayan e-öğrenme, 21. yüzyılın başlarında özellikle İngiltere ve Avustralya gibi bazı ülkelerde ileri seviyede kullanılmaktadır. Özellikle 21. yüzyılın başlarında geleneksel (yüz yüze) eğitimden yeni yöntem eğitim sistemi sayılan uzaktan eğitime geçiş süreci yaşanmaktadır. Artık yüzyüze eğitimin varlığını devam ettirebilmesi konusunda insanların kafasında sorular yükselirken e-eğtimin insan hayatına her geçen gün daha etkili bir biçimde girdiği ise tartışma gerektirmeyen bir konudur. 21. yüzyıl yüzyüze ve uzaktan eğitimi bir arada yaşadığımız ilk yüzyıl olmakla birlikte son yüzyıl olma olasılığı da oldukça yüksektir.

E-Öğrenmede uygulamalı örnekler

Eğitim tabanlı

E-öğrenme teknoloji tabanlı bir çok eğitim biçimini (bilgisayar tabanlı öğrenme, web tabanlı öğrenme, sanal sınıflar) kapsayan geniş bir uygulama sürecidir.[7] Bu durum göz önüne alınarak, aşağıdaki örnek uygulamada, e-öğrenmenin kapsadığı eğitim biçimlerinden biri olan web-tabanlı e-öğrenme sunulmaktadır. Burada tanıtılacak ürün sadece örnek amaçlı kullanılacaktır. Web-tabanlı e-öğrenme süreci beş aşamadan oluşmaktadır. Bu aşamalar sırasıyla, e-sorgulama, e-yönetim, e-kayıtlama, e-ders ve e-mezuniyettir. Aşağıdaki uygulamalı örnekte bu aşamalardan e-ders kısmına değinilmektedir.

E-dersin giriş sayfasıdır. Yandaki belirtilen konuların üzerine tıklayarak derslere geçiş yapılabilir.
E-dersin giriş sayfasıdır. Yandaki belirtilen konuların üzerine tıklayarak derslere geçiş yapılabilir.

Bu web-tabanlı e-öğrenme uygulaması Çevrimiçi Mühendislik Kursu Yönetim Sistemi[8] tarafından hazırlanmıştır. Dersi alan öğrenciler, öğretim görevlilerine danışarak şifre edindikten sonra sisteme giriş yaparak kurs sayfasından derslerine erişmektedirler. Şifre alarak derslerine erişmenin yanı sıra, misafir öğrenciler de e-kitap ve e-ders etkinliklerinden yararlanabilmektedirler. Kursun giriş sayfasında, ders bağlantılarıyla öğrenciler, derslerine yönlendirilebilmektedirler. Öğrenciler öğrenme sırasında, e-kitaplardan ve multimedya ürünlerinden web sitesi aracılığıyla yararlanabilmektedir.

E-dersin konu sayfasıdır. Yandaki belirtilen konuların üzerine tıklayarak bölümler arası geçiş yapılabilir.
E-dersin konu sayfasıdır. Yandaki belirtilen konuların üzerine tıklayarak bölümler arası geçiş yapılabilir.

"Öğretimin tasarımlanması sürecinde etkileşim ve etkileşim olanaklarının düzenlenmesi çok önemli bir basamaktır."[9] Bu durum temel alınarak, e-kitaplar ve e-dersler dinamik olup, öğrencilere görsel ve yazınsal bilgiler sunulmuştur. Animasyonlarla konu içeriği zenginleştirilmiştir. Bu öğrencilerin motivasyonunu artırmaktadır. Böylece öğrencilerin e-öğrenme süreçlerine katkı sağlanmaktadır.

Örnek web servisleri

Ekranda gördüğümüz bu resimler bize e-öğrenme konusunda bir örnek olabilir. Bu sayfa O.D.T.Ü online eğitim sayfasıdır. Öğrenciler bu sayfayı kullanarak derslerin içeriğinde neler olduğunu, ders dışı yapılacak aktiviteleri ve ders notları gibi birçok özellikten kolaylıkla faydalanabilirler. Ayrıca forum sayfaları yardımıyla da öğretmen ve arkadaşları ile de rahatlıkla iletişim kurabilirler. Bunu yapması için kullanıcı hesabı ile sayfaya giriş yapması gerekiyor. Kullanıcı hesabı öğrenciye okul tarafından verilir. Sayfaya girdikten sonra mevcut linkler sayesinde kolayca ders takibi yapılmış olacaktır.

E-Öğrenmenin geleceği

Mobil bilişim alanında gelişme olduğu gibi, bu gelişmeleri e-öğrenme alanında kullanınca "Mobil Öğrenme" alanı doğmuş oldu. Kısaca M-öğrenme de denilebilir.

Mobil öğrenme

M-öğrenme , e-öğrenme'den sonra ortaya çıkan, belirli bir alanda veya noktada durmayan, hareketli öğrencilerin ya da taşınabilir mobil teknolojilerden (notebook, mobil telefonlar, PDA, DAP-IPod, WAP, GPRS, bluetooth) faydalanan öğrencilerin öğrenmeyi alış biçimi olarak tanımlanır. Ülkemizde Anadolu Üniversitesi tarafından yürütülen açıköğretim e-Öğrenme Portalında sunulan e-Kitap, e-Alıştırma, e-Sınav, e-Danışmanlık, e-Televizyon ve e-SesliKitap hizmetleri mevcuttur ve bu hizmetler çevrimiçi ve çevrimdışı kullanılabilir. Çevrimdışı kullanılanlar; e-Televizyon ve e-SesliKitap hizmetleridir. Çevrimiçi olarak tüm hizmetler kullanılabilir. Tabii bu hizmetleri kullanmak için Mobil Öğrenme araçları kullanılır, bu araçları şöyle sıralayabiliriz;

1.Dizüstü bilgisayarları
2.Tablet bilgisayarları
3.Telefonlu cep bilgisayarları
4.Cep bilgisayarları
5.Taşınabilir medya oynatıcıları
6.Taşınabilir MP3 çalarlar
7.Akıllı telefonlar

Çevrimdışı kullanılan hizmetler, Mobil bilişim aygıtlarına indirilerek kullanılabilir.

Mobil bilişim araçlarının avantajları arasında taşınabilirlik, el yazısı kullanabilme, diğer aygıtlarla kolay iletişim kurabilme, herhangi bir yerde ve zamanda kullanılabilir durumda olma,bilgiye ihtiyaç duyulduğu anda erişebilme, ucuzluk ve yaygınlık sayılabilir. [10]


Notlar ve Referanslar

  1. E-Learning 101: An Introduction to E-Learning, Learning Tools, and Technologies
  2. Holmes, B., Gardner, J.(2006). E-Learning concepts and practice. SAGE Publication. p.40.
  3. E-öğrenme. Namahn. URL Erişim Tarihi: 02 Ağustos 2008
  4. Holmes, B., Gardner, J.(2006). E-Learning concepts and practice. SAGE Publication. p.41.
  5. E-öğrenme. Namahn. URL Erişim Tarihi: 02 Ağustos 2008
  6. E-öğrenme. Namahn. URL Erişim Tarihi: 02 Ağustos 2008
  7. Bir Web Tabanlı E-öğrenme Uygulaması. Akademik Bilişim Konferansı 2007 URL Erişim Tarihi: 10 Ağustos 2008
  8. E-kurs. Web-Tabanlı E-öğrenme. URL Erişim Tarihi 10 Ağustos 2008
  9. E-öğrenme. E-öğrenmede öğrenci-içerik etkileşimi. URL Erişim Tarihi 11 Ağustos 2008
  10. M-Öğrenme. Bilgi. URL Erişim Tarihi: 10 Ağustos 2008

Kaynaklar

Dış bağlantılar