Çölün ortasında bir EkoKent: Masdar

 

Dünyanın en zengin petrol ülkelerinden Birleşik Arap Emirlikleri, yenilenebilir enerji ile çalışan ilk "sıfır-karbon" şehri Abu Dabi çölünde kuruyor. Toplam 7 kilometre karelik bir alan kapsayacak 50 bin kişilik şehrin inşası 2008 yılının Şubat ayında başladı. Ticaret merkezleri ve küçük sanayi işletmelerine de ev sahipliği yapacak şehir 2015 yılında tamamlanacak.

Araba yerine raylı sistem kullanılacak şehrin enerji ihtiyacının yüzde 82'si güneş enerjisiyle, yüzde 17'si yiyecek artıklarını yakarak enerjiye dönüştüren bir sistem sayesinde, yüzde 1'i de rüzgâr türbinleriyle karşılanacak. Şehirdeki binaların ısıtma ve soğutma sistemleri de, normalden 10 kat daha az enerjiyle çalışacak.

ABD'nin önde gelen eğitim kurumlarından Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nün (MIT) katkılarıyla geliştirilen "Masdar İnsiyatifi" adlı proje 22 milyar dolara mal olacak. Temiz enerjinin kullanılacağı şehirde yer alan bazı özellikler şöyle;

Kolay ulaşım ve nakliye

Şehirde en yakın yerel taşıma araçlarının uzaklığı en fazla 200 metre olacak şekilde tasarlanıyor. Masdar'ın ana caddelerinden çoğu, temiz enerji kullanan ve Abu Dabi'ye bağlantısı olan tren yolları çevresinde bir araya toplanacak. Benzinli araçların girmesinin yasak olduğu şehirde oturan halk ise temiz enerji kullanan özel araç veya toplu taşıma sistemleriyle şehirde dolaşacak. Özel hızlı taşıma sistemi, yaya yolunun altındaki raylar boyunca uzanan algılayıcıları takip ederek günde 150 bin sefer yapabilen 2 bin 500 şoförsüz elektrikli taşıttan oluşacak. Her araçta 6'dan fazla kişi seyahat edebilecek.

Binalarda kat sınırlaması olacak

Müteahhitler gölge ve güneşten daha etkili yararlanabilmek amacıyla binalarda yükseklik sınırı belirleyecekler. Binalar iç sıcaklığını düşük tutmak için termal duvarları kullanırken, sıkışık caddeler gölgelendirmeyi azami miktarda sağlayacak.

Temiz hava ve su

Deniz suyu arıtma sistemi günde 8 bin metreküp su sağlayacak ve Masdar'da kullanılacak suyun yüzde 60'ı geri dönüştürülecek. Caddelere temiz hava ve çöl rüzgârı verecek ağaçlar şehrin çevresine stratejik olarak yerleştirilecek.

Masdar'da zemin seviyesi yerden 5,5 metre yüksekte olacak. Diğer ulaşım araçları yer altından giderken, caddeler, yol üstünde uzayan bir köprü üzerinden geçen yol üzerinde planlanacak. Yollarda trafik olmayacak ve yollar boru döşemek için asla kazılmayacak. Çöp kutusuna çöp atıldığında vakum borusu onu merkezi bir bölgeye süpürecek ve burada ayrıştırılan çöpler geri kazanılacak.

Masdar Genel Merkezi ise 2011 yılında tamamlanacak

Şehrin kalbi olan 2011 yılında tamamlanacak ilk binalardan biri Masdar Genel Merkezi olacak. 150 milyon pounddan fazlaya mal olacak, sıfır karbon bina 7 kat yüksekliğinde ve ilk rezidans ve iş merkeziyle birleştirilmiş olacak. İlk kez güneş enerjisi sağlamak için fotovoltaik çatı inşa edilecek. Müteahhitler, genel merkezin kendi enerjisini kendisinin sağlayacağı dünyadaki ilk bina olacağını iddia ediyorlar. Tamamlandığında kullandığından daha fazla enerji üretecek.

Binanın cam dış cephesi temiz sıcaklık açığa çıkaran termal bir kütleye sahip olacak. Koni şeklindeki rüzgâr kuleleri doğal aydınlatma, serinletme ve havalandırma sağlayacak. Kulelerin geniş tabanı bahçelerde yerleşirken Ilık hava çatıya doğru çıkacak. Rüzgâr türbinleri ise ana siperlik altından asılı kalacak. Termal tüpler binaya güneş enerjili havalandırma sağlarken, çatıdaki güneş paneli dizileri enerjiyi toplayacak. Hava yeraltındaki dağıtım sistemi aracılığıyla bina içerisinde dolaşacak. Bina, karışık kullanımlı tipik binalardan yüzde 70 daha az su kullanacak şekilde tasarlandı.